Lịch sử món ăn BÁNH MÌ VIỆT NAM

 


Bánh mì có nguồn gốc từ bánh baguette do người Pháp đưa vào miền Nam Việt Nam hồi thế kỷ 19. Một số nhà nghiên cứu cho rằng nó đã có mặt tại quốc gia này từ hơn 150 năm trước đây. Trong những thập kỉ tiếp theo, bánh mì dần lan rộng ra khắp miền Bắc, miền Trung và miền Nam, đặc biệt là ở Sài Gòn. Người Sài Gòn sau đó đã cải biên chiếc bánh baguette thành ổ bánh mì nhỏ và ngắn hơn, chỉ còn khoảng 30–40 cm, còn ruột bánh thì rỗng hơn để chứa được nhiều nhân, tương tự như món sandwich. >>wikipedia

Năm 1958, cửa hàng bánh mì thịt nguội mang tên Hòa Mã được mở tại số 511 Phan Đình Phùng (nay là Nguyễn Đình Chiểu, Q3). Sau đó hai năm, tiệm dời về số 53 Cao Thắng. Hòa Mã được xem là một trong những tiệm bánh mì đầu tiên của người Việt ở Sài Gòn. Hòa Mã bán bánh mì riêng, thịt nguội riêng, thực khách có thể ăn tại chỗ hoặc mang về. Nhưng vì đại đa số người mua của Hòa Mã là những người làm ở các hãng, sở, thợ thuyền, sinh viên, học sinh không có nhiều thời gian vào buổi sáng để nhẩn nha ngồi ăn ở tiệm nên Hòa Mã cho thịt, chả lụa, pa–tê vào giữa ổ bánh mì để người mua tiện mang theo. Một thời gian sau, nhiều hiệu bánh mì thịt bắt đầu xuất hiện ở thành phố.


Đơn giản, cân đối, rẻ tiền nhưng trên tất cả là vô cùng ngon. Đây là món ăn khiến bạn chỉ vừa nhìn thôi đã ngay lập tức muốn cắn vào… Sau doner kebab hay sandwich, bánh mì Việt Nam được coi là biểu tượng mới của ẩm thực thế giới 

1. Bánh mì là gì?

Về cơ bản, bánh mì là một thực phẩm chế biến từ hỗn hợp bột mì trộn với nước, và được làm chín bằng cách nướng. Trong quá trình phát triển, nó đã được phổ biến trên toàn thế giới. Bánh mì có rất nhiều chủng loại, hình dạng, kích thước và kết cấu khác nhau theo từng vùng địa phương. Vì bánh mì có thể được lên men bằng nhiều quá trình khác nhau, từ việc sử dụng các vi sinh vật tự nhiên cho tới cách dùng phương pháp thông khí nhân tạo với áp lực cao, và có rất nhiều cách kết hợp và chia tỷ lệ giữa bột và các nguyên liệu.

Lịch sử - Nguồn gốc của bánh mì

Khoảng 30.000 năm trước tại châu Âu, có một bằng chứng khảo cổ học về bột mì được chế biến thành bánh mì không men. Lịch sử ghi nhận là có một lượng tinh bột được tìm thấy trên các hòn đá. Có thể là trong thời gian này, chiết xuất tinh bột từ rễ của các cây như cây dương xỉ đã được đặt trên một tảng đá bằng phẳng, sau đó được nướng trên lửa thành một dạng bánh mì cắt lát.

Như vậy, ngũ cốc và bánh mì đã trở thành thực phẩm chủ yếu trong thời kỳ đồ đá mới. Cụ thể, 10.000 năm trước, khi lúa mì và lúa mạch là 2 cây trồng đầu tiên được khai hóa ở Fertile Crescent, vùng Mesopotamia gần sông Nile. Các nơi khác trên thế giới thì khai hóa độc lập các loại ngũ cốc khác như: gạo ở Đông Á, ngô ở châu Mỹ, và chi cao lương ở châu Phi cận Sahara. Các quốc gia này đã làm bánh mì từ chúng và tạo nên cơ sở các hệ thống chuyển dịch nông nghiệp. Cây ngũ cốc đem đến nhiều cơ hội duy trì dân số cho xã hội nông nghiệp lúc bấy giờ.


Vào từ điển Oxford và lên giao diện Google

Trải qua bao giai đoạn lịch sử, khi tới VN, bánh mì trở thành một tinh hoa ẩm thực. Bánh mì ngon không phải nhờ nguyên liệu cầu kỳ, xa hoa. Cái hay của bánh mì Việt nằm ở hương vị đặc biệt nhất, độc đáo nhất lại được tạo ra từ những thứ giản dị và gần gũi nhất. Không cố định công thức nhân bánh, mọi người có thể thỏa sức sáng tạo, cho vào ổ bánh nhiều thành phần khác nhau tùy khẩu vị người thưởng thức. Người Bắc thường thích ăn bánh mì kẹp pate, chả lụa, trứng, dưa chuột thái lát, rau thơm, chan nước thịt kho hoặc biến tấu thêm thịt bò khô

Năm 1975, khi một bộ phận người Việt di cư sang bờ Tây nước Mỹ đã tạo nên cộng đồng người Việt tại đây. Ở đó, những người con đất Việt đã đưa món bánh mì đến rộng rãi hơn với người Mỹ, rồi tiếp tục lan rộng sang các quốc gia khác như Anh, Pháp, Đức, Úc… Ban đầu, người ta gọi món ăn này là “Vietnamese baguette”, “Vietnamese sandwich” - định danh nó thông qua việc chuyển thể gắn với những thứ đã quen thuộc với người phương Tây. Năm 2009, bánh mì Việt gây “chấn động” thế giới sau khi nhận cơn mưa lời khen từ vị đầu bếp huyền thoại Anthony Bourdain khi ông ghé thăm Hội An. Ông nói bánh mì Việt là “loại bánh ngon nhất thế giới”. Sau khi đánh giá này của ông xuất hiện trên kênh No Reservation, đã có rất nhiều du khách ghé thăm Hội An để thưởng thức món bánh mì.

Cột mốc đáng nhớ nhất làm nên lịch sử hành trình bánh mì của VN

 

là ngày 23.3.2011, từ “banh mi” chính thức được thêm vào từ điển Oxford. Bằng việc được xác nhận là một danh từ riêng, “Bánh mì”- (banh mi/ˈbɑːn miː/) đã chính thức trở thành cái tên riêng mang đầy niềm tự hào, khẳng định chủ quyền về một món ăn đến từ VN. 

Liên tiếp sau đó, những bảng xếp hạng món ăn đường phố ngon nhất thế giới, món ăn nổi tiếng nhất thế giới năm 2013, 2014, 2016… từ các đơn vị truyền thông quốc tế hàng đầu, không năm nào thiếu vắng món bánh mì Việt Nam.

Đặc biệt, để kỷ niệm 9 năm ngày từ “banh mi” được đưa vào từ điển Oxford, ngày 24.3.2020, trên giao diện trang chủ Google tại hơn 10 quốc gia đã xuất hiện những hình ảnh hoạt họa sinh động để tôn vinh bánh mì. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử “người khổng lồ” trong lĩnh vực công nghệ của Mỹ thiết kế Doodle nhằm tôn vinh món ăn phổ biến: bánh mì VN.